Decentralized Orderbook Architectures: Ang Ebolusyon ng CLOB

Executive Summary: Sa loob ng maraming taon, ang DeFi ay kasingkahulugan ng "Automated Market Makers" (AMMs) dahil ang mga blockchain ay masyadong mabagal para sa mga orderbook. Ang teknolohikal na hadlang na iyon ay nawala na. Sa 2026, pinapayagan ng mga high-throughput chain ang ganap na On-Chain na Central Limit Order Books (CLOBs), na nagdadala ng Wall Street-grade trading execution sa DeFi nang walang buwis na "Impermanent Loss."

---

1. Panimula: Ang Kompromiso ng AMM

Ang formula na x*y=k ng Uniswap ay isang napakatalinong hack. Pinayagan nito ang pangangalakal sa Ethereum noong kaya lang nitong hawakan ang 15 transaksyon bawat segundo. Ngunit para sa mga propesyonal na market maker, ang mga AMM ay hindi mahusay sa kapital. Kailangan mong ikalat ang iyong pagkatubig sa buong curve (o isang saklaw), na naglalantad sa iyo sa Impermanent Loss (IL).

Ang mga Market Maker ay ayaw magbigay ng passive liquidity. Gusto nilang maglagay ng mga partikular na Limit Orders.

2. Pangunahing Pagsusuri: Ang Muling Pagsilang ng CLOB

2.1 Bakit Ngayon?

Bakit wala tayong CLOBs noon? Dahil ang isang orderbook ay nangangailangan ng libu-libong mga pag-update ng "cancel/replace" bawat segundo.

• 2024: Ethereum (15 TPS) -> AMM lang.
• 2026: Monad/Sei (100,000 TPS) -> Buong suporta sa CLOB.

2.2 Mga Nangungunang Arkitektura ng CLOB

1. Hyperliquid: Isang na-optimize na L1 na binuo partikular para sa perp trading. Pinapatakbo nito ang matching engine sa mismong validator set.
2. dYdX v5: Isang App-Chain ecosystem kung saan ang bawat validator ay nagpapatakbo ng in-memory orderbook.
3. Phoenix (Solana): Isang instant-settlement spot orderbook na bumubuo kasama ng iba pang Solana dApps.

2.3 AMM vs. CLOB 2026

3. Teknikal na Pagpapatupad: Market Making Bot

Ang pangangalakal sa isang CLOB ay nangangailangan ng ibang istraktura ng bot kaysa sa isang AMM arbitrage bot. Ikaw na ngayon ang "Maker".

# Simpleng Market Making Strategy para sa isang CLOB
class MarketMaker:
    def on_tick(self, current_price):
        # Kalkulahin ang fair value + spread
        bid_price = current_price * (1 - self.spread)
        ask_price = current_price * (1 + self.spread)
        
        # Maglagay ng Limit Orders
        self.place_order("BUY", bid_price, size=1.0)
        self.place_order("SELL", ask_price, size=1.0)
        
        # 2026: Kanselahin ang mga lumang order sa parehong block bundle
        self.cancel_stale_orders()

4. Mga Hamon at Panganib: Ang problema sa "Fill or Kill"

Sa isang desentralisadong CLOB, nahaharap ka sa panganib ng Latency Mismatch. Kung gumalaw ang merkado habang ang iyong "Cancel" order ay lumalaganap, ang iyong lumang quote ay maaaring mapunan ng isang mas mabilis na HFT bot (Toxic Flow).

• Solusyon: "Just-in-Time" (JIT) liquidity hooks na nagpapahintulot sa mga maker na tanggihan ang isang fill kung ang presyo ng oracle ay lumihis nang labis.

5. Panghinaharap na Pananaw: Hybrid Liquidity

Nakikita natin ang pag-usbong ng Hybrid DEXs tulad ng Vertex, na pinagsasama ang isang AMM (para sa long-tail, low-liquidity assets) sa isang CLOB (para sa BTC/ETH). Tinitiyak nito na ang mga hindi kilalang meme coin ay maaari pa ring i-trade (sa pamamagitan ng AMM) habang ang mga pangunahing pares ay nakakakuha ng institusyonal na pagpapatupad.

6. FAQ: Orderbook Trading

1. Mas mahusay ba ang CLOB kaysa sa AMM? Para sa mga pangunahing asset (BTC, ETH, SOL), oo. Para sa maliliit na asset na may $5k araw-araw na volume, ang mga AMM ay mas mahusay pa rin dahil ginagarantiyahan nila ang liquidity.

2. Maaari ba akong makakuha ng "Impermanent Loss" sa isang CLOB? Hindi. Mayroon kang "Inventory Risk" (paghawak ng asset na bumababa), ngunit hindi ang matematikal na pagkabulok ng IL.

3. Ano ang isang "Maker Rebate"? Sa mga CLOB, kung maglalagay ka ng isang Limit Order na nagdaragdag ng liquidity, ang exchange ay binabayaran ka ng isang bayad kapag ito ay napunan. Ito ang paraan kung paano kumikita ang mga kumpanya ng HFT.

4. Desentralisado ba ang dYdX? Oo. Ang orderbook ay hawak sa memorya ng mga validator, ngunit ang consensus ay desentralisado.

5. Gaano kabilis ang settlement? Sa mga modernong CLOB chain tulad ng Monad o Hyperliquid, ang settlement ay mas mababa sa isang segundo (< 500ms).